Na de tentoonstelling van Olga de Amaral was er een ander hoogtepunt in Parijs: de expositie ‘The Soul Trembles’ van Chiharu Shiota in het weer geopende Grand Palais. We zagen haar werk voor het eerst in het Japanse paviljoen op de Biënnale van Venetië in 2015.

Ik weet nog dat ik vol ontzag door die met rode draden bespannen ruimte liep waarin twee boten lagen in een zee van sleutels. Een geheimzinnige wereld die associaties opriep met reizen, weggaan, thuiskomen, vluchtelingen. De gesigneerde catalogus staat in de kast.

The Soul Trembles, de ziel trilt of beeft, is een persoonlijke tentoonstelling met een universele werking. Ook mijn ziel werd aangeraakt.

‘Where Are We Going’ (2017/2024) is de titel van het werk dat in de grote hal van de entree hangt.

Aan zwarte draden zeeft een groep witte transparante boten. Van een ander perspectief lijken ze op witte veren of wolken.

Het is monumentaal en adembenemend en roept veel op. Waar gaan we heen in dit leven en daarna? Een vraag die met gevoel voor grote schoonheid hier wordt gesteld.

Via de andere installatie ‘Uncertain Journey’ van rode boten (in 2017 gezien in het Noord Brabantsmuseum in Den Bosch)  belanden we in een subtiele wereld die ook voortkomt uit de persoonlijk ervaringen van Chiharu Shiota.

Ze heeft een agressieve vorm van eierstokkanker gehad en vanuit die angst zijn de kunstwerken gemaakt. Ze laat de kracht en schoonheid, ook van kwaadaardige cellen, op een verpletterende manier zien.

 Overal die rode draden als een verbinding naar elkaar. Bloedvaten, verbinding, energie.

‘Connecting Small Memories’ (2019-2024) bestaat uit een grote verzameling klein speelgoed die met haar kindertijd te maken heeft. Alles verbonden met rode draden als de verbinding met elkaar en met de jeugd en het leven van Shiota.

Wat doet die sleutel in dat bed?  Subtiel en gevoelig zonder sentimenteel te worden.

Via die kleine rode wereld waar ik lang heb naar staan kijken belanden we in de zwarte wereld vol draden, stoelen en een verbrande piano.

‘In Slience’ (2002/2024) is de titel van het werk. Toen Chiaru Shiota 9 was verbrandde het huis waar ze naast woonde.

De herinnering en het trauma ervan plaatsten zich in haar lichaam en geest en werd het startpunt voor dit werk.

‘Reflection of Space and Time’ (2018). Witte jurken in een blok dat gewikkeld is in zwart garen. Van wie waren ze of voor wie zijn ze?

Dan is er de laatste ruime waar koffers hangen aan rode koorden. Vintage koffers in allerlei maten en kleuren, sommige bewegen lichtjes aan hun touwen, koffers die over de hele wereld hebben gereisd.

Elke koffer is een individu; samen vormen ze een stroom. ‘Accumulation – Searching for the Destination’ (2014/2019) heet het werk. Een indrukwekkende installatie die eruit ziet als een weg die in een bocht naar boven gaat, geplaveid met herinneringen van reizigers.

Een ode aan alle passanten in de wereld, dus ook aan ons die ernaar kijken.

Life is like travelling without destination,’ ‘We all need to go somewhere but we never know the real destination.’

Chiaru Shiota (2016)

Naast deze grote installaties is er meer beeldend werk van haar te zien. Tekeningen, schilderijen, foto’s, video’s en ontwerpen voor operadecors. Ze is een veelzijdig kunstenaar wiens werk ik zeer bewonder.

Nog te zien tot 19 maart 2025