Onlangs zag ik in het Centraal Museum Utrecht de tentoonstelling ‘Getekend, de Natuur’.

In de eerste zaal hing de ‘Guernica de la Ecologia’, door Claudy Jongstra in 2022 gemaakt.

Net als de Guernica van Picasso is het een ernstige waarschuwing. In dit geval een waarschuwing dat de mensheid de biodiversiteit onbesuisd bedreigt met desastreuze gevolgen voor onze planeet en dat we zo ook ons eigen welzijn naar de knoppen helpen.

Het werk van Claudy Jongstra is gevilt van wol van haar eigen kudde Drentse heideschapen en geverfd met pigmenten uit planten gekweekt bij haar bedrijf in Friesland.

Zacht activisme met een harde boodschap. Het maakte diepe indruk op me.

‘Geel. Meer dan Van Goghs lievelingskleur’, heet de tentoonstelling die tot 17 mei te zien is in het Van Goghmuseum. Zijn schilderijen van sterke zonnebloemen en zinderende landschappen zijn wereldberoemd. In het boek ‘Het geheime leven van kleuren’ van Kassia St Clair staat over geel onder andere het volgende.

Een bepaalde eigele kleur was de favoriete kleur van de Chinese keizers. In India is de kracht van deze kleur meer spiritueel dan aards. Hij symboliseert vrede en kennis en hoort vooral bij Krishna, die meestal wordt afgebeeld met een felgele mantel over zijn nachtblauwe huid. Kunsthistoricus en schrijver B.N. Goswamy heeft de kleur beschreven als ‘de rijke stralende kleur die dingen verbindt, de geest verlicht en inzicht biedt’.

Geel associëren we ook met lente, met zon, met energie die de grond uitkomt.

Op zondag 22 maart stond het Popup Verflab dat Claudy Jongstra samen met haar zoon Jesk heeft ontwikkeld op het Museumplein.

Vierhonderd katoenen tasjes van het Van Goghmuseum lagen klaar om geel geverfd te worden met kamille of wouw.

Dat moest ik natuurlijk meemaken. Van veraf zag ik al wapperende gele tasjes aan waslijnen hangen. Een kleine rij wachtenden was voor me.

Van een aardige medewerkster kreeg ik een nat en voorbewerkt tasje met de tekst The panting comes to me as in a dream.  Om plantaardige verf te hechten op stof moet de stof voorbewerkt worden, officieel heet dat voorgebeitst. Waarmee dat gebeurt, weet ik niet, maar het is vast ecologisch verantwoord.

Twee onvermoeibare medewerkers stonden achter twee grote pannen. In de een hing een grote zak kamille voor donker geel en in de ander een zak met wouw dat een lichtgele kleur geeft.

Het een na het andere tasje verdween in een van de pannen. Rond de kraam hing een positieve sfeer en enthousiasme. Na vijf minuten in het verfbad kwam mijn tasje er prachtig geel uit.

Even door de wringer en ik nam het, nog wel wat nat, mee naar huis. Daar hing ik het buiten te drogen. Als ik nu de tas ruik, waan ik me in een veld vol kamille.

Claudy Jongstra vertelde me tijdens het wachten dat ze het Verf Lab ook hadden opgezet tijdens het festival ‘Into the Great Wide Open’ op Vlieland.  Je kon er op eenzelfde manier t-shirts verven. Ook daar reageerden de mensen enthousiast en liepen er veel vrolijke festivalgangers rond in uniek geverfde t-shirts.

Naast haar kunstwerken van vilt is er het textiellabel LOADS Collection dat ze samen met haar zoon Jesk Jongstra in 2022 heeft opgericht. Voor de collectie stoffen wordt uitsluitend gebruik gemaakt van vezels en verf die uit natuurlijke bronnen komen. Belangrijk daarbij is dat alle onderdelen van de uiteindelijke producten afkomstig zijn van biodynamische boeren, ecologische herders en andere ambachtslieden die de uitgangspunten onderschrijven. Al het textiel wordt gemaakt met zorg voor de bodem en de biodiversiteit en vanuit een groot vakmanschap. Transparantie van het hele proces is het uitgangspunt. De productie van bijvoorbeeld kussens vindt plaats in het sociaal atelier Vanhulley, die werk-leertrajecten voor vrouwen aanbieden in Groningen. Ook het sociale aspect is een belangrijk uitgangspunt voor het merk.

De LOADS Collection is wereldwijd het eerste textiellabel dat voor die werkwijze het biodynamische Demeter keurmerk heeft gekregen.

De stoffen die het label produceert, zijn geschikt voor kleding en interieur. Een mooi voorbeeld hiervan is de collectie van de Spaanse modeontwerper Marcos Luengo. Hij gebruikt voor zijn kledingstukken stoffen die natuurlijk geverfd zijn.

In het Bankside hotel in Londen werden zulke stoffen toegepast in alle zeven Signature suites.

Op de stoelen in het Vaderland restaurant, een onderdeel van een ecologische boerderij, liggen kussens in zacht geverfde tinten.

Dit prachtig gekleurde initiatief is een belangrijk antwoord op de gruwelijk vervuilende textielindustrie. Vanuit respect voor de natuur, voor dieren en voor de mens zorgt het voor een dringend noodzakelijke stimulans om de wereld ecologisch gezonder te maken.