99. Vlas op het veld, linnen in de kast

Elk jaar na de zomervakantie in Frankrijk komen we thuis met linnen. Altijd tweedehands uit kringloopwinkels van Emmaüs of gevonden op vide-greniers in kleine dorpen. Onbegrijpelijk dat mensen zulk schitterend textiel wegdoen! Natuurlijk moet je een linnen servet na gebruik wassen en strijken, maar het gebruik van een linnen servet is in tegenstelling tot een papieren exemplaar van een grote verrukking. Er bestaat niets heerlijkers dan in de zomer slapen onder een linnen laken.

Dit jaar was de retro-afdeling van de Emmaüs in Bourges open. Ik was nog nooit op die afdeling geweest, want die is vaak gesloten. Alleen op speciale zaterdagen een keer in de zoveel weken mag je naar binnen.

Het was er vol en veel; direct bij binnenkomst liep ik naar de bak met linnen lakens. Ik heb al een grote collectie schoonheden van lakens, maar er kan er altijd nog wel een bij. Na kijken en keuren, vergelijken en twijfelen, werd er gekozen. Natuurlijk een exemplaar met een geborduurd monogram. (Tot op heden nog nooit een laken gevonden met de letters JJ, maar wie weet in de toekomst.) Als je goed kijkt, en telt zie je dat niet alle stippen rond de letters gelijk zijn. Van dat soort ‘fouten’ hou ik erg.

Mijn keuze had schitterend opengewerkte randen en zogenaamde spinnetjes in de hoeken. Wat een werk moet het zijn geweest om zoiets te maken. Heel goedkoop is zo’n laken niet meer, maar je hebt dan wel een groot en onverslijtbaar laken voor de rest van je leven, een tactiele en visuele beauty van de hoogste klasse.

Bij de afdeling tafellakens vond ik ook mooie, eenvoudige exemplaren. Een met een ingeweven rode baan en een met ingeweven ton-sur-ton strepen waarbij een dikke draad in het weefsel is gebruikt. Die laatst heeft ook nog een klein monogram, in rood geborduurd.

Ondertussen zitten er in mijn verzameling linnens in allerlei diktes en kwaliteiten. Ik heb servetten van schitterende handgeweven grof linnen dat ruw aanvoelt en linnen lakens die als zijde zijn. En alles er tussenin.

Van een eenvoudig  linnen laken maakte ik voor de verjaardag van Jos een jasje waarbij die ene J die er op geborduurd was op de zak terecht kwam. Hij draagt het met veel plezier en krijgt bewonderend commentaar. ‘Bijzonder! Waar heb je dat gekocht?’ ‘Laten maken? Nee, dat is niet waar!’

Zon kleurt het vlasveld goud

Linnen is textiel die fijnzinnig kreukt, koel is in de zomer en onverslijtbaar lijkt. De stof is gemaakt van vlas. Door de aanvoer van goedkoper katoen is de vlasteelt in Nederland helaas verdwenen. Het is ook niet een makkelijk gewas om te verbouwen. Een te droog klimaat is niet goed, maar een te nat ook niet. In DIT en DIT artikel kun je meer lezen over de geschiedenis van de vlasteelt. Op internet staan hoopgevende artikelen over de hernieuwde productie van vlas op kleine en grote schaal. Hier en Hier te lezen. In artikel 93 kun je lezen over The Linen Project.

Voordat het vlas van het veld verwerkt is tot linnen zijn er veel handelingen nodig die prachtige namen hebben zoals: plukken, repelen, roten, braken of beuken, zwingelen en hekelen.

Hoe fantastisch zou het zijn om een overhemd te kunnen kopen waarvan het vlas verbouwd is op een Nederlandse akker en vervolgens het hele productieproces ook in ons land heeft plaatsgevonden. Een droom of gaat het in de toekomst werkelijkheid worden?

Na ons linnenkoopavontuur zagen we onverwacht een groot vlasveld in Normandië. En daarna nog een. En nog een. Ik had wel eens een klein veld in Vlaanderen gezien, maar deze velden waren aanzienlijk groter. In eindeloze golven lag het gemaaide vlas te drogen. Op Facebook schreef ik:

Vlas

Onderweg was er opeens

die dorre akker vol golven

een kolkende zee van droog vlas

een geelbruine branding op weg naar

een horizon van linnen lakens

en theedoeken.

Inmiddels zijn we weer thuis. De wasmachine heeft gedraaid en gedraaid. De lakens en servetten zijn gestreken. Ze gaan gebruikt worden. We gaan nog meer van ze houden dan we al doen.

15 reacties op “99. Vlas op het veld, linnen in de kast”

  1. Mariet Lems Avatar
    Mariet Lems

    Wat een prachtige vondsten Jan en werkelijk schitterend: Jos in het door jou gemaakte jasje met de J van jou en van hem erop. Petje af! liefs, Mariet

    Geliked door 1 persoon

    1. Jan ter Heide Avatar
      Jan ter Heide

      Dank voor je fijne reactie Mariet!

      Like

  2. Irene Avatar
    Irene

    Wat een geluk had je, dat je kon snuffelen op deze afdeling! Ik wil het wel luilekkerland noemen…

    Je hebt prachtige dingen gekocht en dan nog dat schitterende jasje wat je maakte. Een plaatje!

    Geliked door 1 persoon

    1. Jan ter Heide Avatar
      Jan ter Heide

      Dank voor je fijne reactie!

      Like

  3. mbertschferwerda Avatar
    mbertschferwerda

    wat een interessant stuk over linnen en vlas. De velden zien er uit als schilderen zo mooi! Fijn om te lezen hoe zo van dit materiaal kan houden en ervan genieten! En dan het gemaakte jasje voor J die ook nog voor een mooie achtergrond staat! Charlie

    Geliked door 1 persoon

    1. Jan ter Heide Avatar
      Jan ter Heide

      Dank voor je fijne reactie!

      Like

  4. Trix Grevinga Avatar
    Trix Grevinga

    Prachtig weer Jan!

    Geliked door 1 persoon

    1. Jan ter Heide Avatar
      Jan ter Heide

      Dank voor je fijne reactie!

      Like

  5. tiny beunk Avatar
    tiny beunk

    Ik geniet al 4 zomers van het linnen laken dat meekwam uit Frankrijk en dat hele zomers op mijn bed ligt te pronken❤️🍀

    Geliked door 1 persoon

    1. Jan ter Heide Avatar
      Jan ter Heide

      Ja, er is niks lekkerder dan slapen onder linnen lakens!

      Geliked door 1 persoon

  6. Connie Grevers Avatar
    Connie Grevers

    Hallo Jan, met veel interesse je blog weer gelezen. Weet niet of je het kent maar in Winterswijk is nog een vlasoven te bewonderen. Zie de informatie op de volgende site: https://vlasoventeveene.nl/ Er worden door het jaar heen diverse activiteiten georganiseerd.

    Geliked door 1 persoon

    1. Jan ter Heide Avatar
      Jan ter Heide

      Hallo Connie, Dank voor je reactie. De vlasoven kende ik nog niet maar heb net er alles over gelezen via de link die je stuurde. Hartelijke groet van Jan

      Like

  7. Martin Avatar
    Martin

    de eerste linnen van Nederlandse boden is afgelopen jaar bij de kleermakers beland. Het linnenproject gaat door… Ik heb onlangs antiek linnen van 100 jaar oud gekocht. Dat wordt een prachtig overhemd. Heb nog nooit zo mooi linnen in handen gehad.

    Geliked door 1 persoon

    1. Jan ter Heide Avatar
      Jan ter Heide

      Dank voor je bericht. Ja, geweldig dat dit nu weer gebeurt. In mijn kast is ook oud linnen te vinden dat ik koester. Hartelijke groet van Jan

      Like

  8. Tien Avatar
    Tien

    https://enschedetextielstad.nl/linnen/

    https://craftscouncil.nl/en/the-linen-project-2/

    mogelijk heb je hier al van gehoord. Ik weet niet of het dit jaar ook nog loopt, en of het linnen aan te kopen is door particulieren.

    Geliked door 1 persoon

Geef een reactie op Martin Reactie annuleren

In dit blog schrijf ik over mijn grote liefde voor textiel. Over kleding en mode, over tafellakens, servetten en gordijnen, over textielkunst, borduren, patronen en naalden.
Als kind keek ik geboeid naar de handen van mijn moeder die op haar naaimachine van een lap een kledingstuk maakte. Een wonder! Na een studie cultureel werk volgde ik op de kunstacademie Arnhem de richting modevorming. Ruim dertig jaar was ik docent in het modeonderwijs en daarnaast beeldend kunstenaar. Nu geef ik met veel plezier rondleidingen in Amsterdamse musea.