Texel, vorig jaar was ik er voor het eerst. Afgelopen weekend bezocht ik voor de tweede keer het eiland. Ook nu was de aanleiding, net als vorig jaar, dat Jos zou optreden op het kleine, intieme kunstfestival Skemere.

Hij las er zijn gedichten voor uit het laatste nummer van DICHTER. van uitgeverij Plint dat als thema Zomer heeft. en uit zijn eigen bundel ‘Zie hoe eenvoudig.’

Behalve om het festival mee te maken, was het natuurlijk ook fijn om wat meer van Texel en kunst te zien. Zo brachten we een bezoek aan de Oudheidkamer in het centrum van Den Burg. Dat museum is gevestigd in een van de oudste huizen van Texel, in 1599 gebouwd als gasthuis voor mensen met weinig geld. Nu is het een museum waar je teruggaat in de tijd. Mijn blik is in eerste instantie altijd gericht op textiel.

Op een mooi opgemaakt bed lag een klein zijden kussen uit 1906 met daarop een fotoprint van August Keijser die toen 5 jaar was. August is heel jong gestorven en het kussen was een aandoenlijk aandenken aan hem. Heel bijzonder dat ze dat in die tijd al konden maken.

In blog 129 kon je lezen dat er op Texel veel schapen zijn. Op dit moment zo’n 9.500. Dat zijn er heel wat minder dan de 14.000 die er vroeger rondliepen. Wol, ik heb er al vaker over geschreven, levert niets meer op. Natuurlijk proberen goede initiatieven wol weer onder de aandacht te brengen. Op 23 oktober a.s. gaat in het Zuiderzeemuseum de tentoonstelling ‘Waarde van Wol’ open. Ook dat zal misschien wat helpen om wol weer zijn betekenis en zijn belang te geven.

Vorig jaar zag ik in het Boetje van Klemat de installatie ‘Wieg! Ode aan un drif kind’ van Ericka Voortman oftewel House of Hendrikje. Op blog 129 kun je daar een verslag van lezen. Een boet is zo’n authentieke schapenschuur zoals je die wel meer ziet op Texel. Wol was in het Boetje van Klemat een belangrijk materiaal. Je zou de installatie kunnen zien als een ode aan de geboorte, het begin van het leven van mens en dier. Ericka Voortman woont in Oosterend en bedacht een plan voor een nieuw kunstproject. Ook weer met wol in de hoofdrol.

Daar, in de voormalige en nu leegstaande gereformeerde kerk uit 1897 moest een kathedraal komen. Niet van steen, maar van wol en dan gebreid, een ode aan het schaap. Daar waren zo’n 150 ruwe schapenvachten voor nodig. Die moesten gekaard en gesponnen worden. Daarna gewassen, gedroogd en opgewonden. Toen kon er worden gebreid op dikke houten breipennen. Dit hele proces werd uitgevoerd door meer dan 200 vrijwilligers onder leiding van Ericka. Aan dit gesamtkunstwerk deden dorpelingen uit Oosterend mee, andere Texelaars, overkanters en toeristen. In vier maanden kregen ze het voor elkaar om het plan uit te voeren. Op 20 december 2025 werd de kathedraal feestelijk geopend.

Hoe bijzonder is het om de kathedraal te betreden door de ‘deur’ van bruine wol. Je wordt omringd door 48 panelen van 9 meter hoog en 60 centimeter breed die allen zorgvuldig aan elkaar zijn gemaasd. Ik werd er stil van.

Alle panelen zijn gebreid in de ribbelsteek, afgewisseld met de ‘luie wijvensteek’ die voor transparantie zorgt.

Bij een luie wijvensteek laat je expres een aantal extra omslagen vallen. Zo maak je een open patroon en brei je ook nog eens extra snel. Van daar de naam.

De steek wordt ook wel riviersteek genoemd.  

Het is een wonderschone zachte wereld waarin je terecht komt. ‘Een wolk van wol en stilte’ schreef Jos in het gastenboek.

Je kunt er zitten op kleine krukjes met in rood garen geborduurde teksten of op een bankje middenin. Wat opvalt zijn de verschillende diktes van de draden waarin je de hand van de spinner terug kunt vinden.

De filtering van het licht dat door de ronde ramen valt, is wonderschoon. Je hoort een vrouwenstem die een lied zingt, een zich herhalende melodie, meditatief.

Ik bedacht dat in al die draden verhalen en levens van mensen zitten. Hoe ouder ik word, hoe nieuwsgieriger ik ben naar al die levensverhalen.

Voor mij is de Wolkathedraal een magnifiek en spiritueel beeld van ‘het leven zelf’ waaraan iedereen een deel bijdraagt. Wat een werk is dit geweest met wat een prachtig en ontroerend resultaat.

Natuurlijk kocht ik de catalogus waarin het hele proces te zien is in het atelier van Ericka Voortman aan de overkant van de kerk. Ze vertelde me dat ze aan een nieuw project denkt dat over afscheid en dood zal gaan. Als dat er staat, zal de cirkel van het leven rond zijn. Ik ben nu al benieuwd.

In dit filmpje zie je de totstandkoming van de kathedraal.

De Wolkathedraal is te vinden op de Peperstraat 7 in Oosterend op Texel

Gratis toegang

Elke dag geopend tussen 12.00 en 15.00 uur.

Te zien tot februari 2027.