Ken je het gevoel dat je in een nieuwe omgeving komt en van verbazing bijna achterover valt? Ineens ben je beland in een andere wereld. Dat maakte ik heel sterk mee toen we de meer dan 1700 jaar oude mozaïeken zagen in de Villa Romana del Casale, vlakbij Piazza Armerina op Sicilië.
Stel je voor dat je 1700 jaar geleden op Sicilië zou wonen en je zou worden uitgenodigd voor een bezoek in die villa. Jij, als rijke man of vrouw zou je vast vereerd voelen om bij die schatrijke eigenaar op visite te gaan.
Net als nu  zou je moeten nadenken wat je aantrekt en hoe je haar zit.

Natuurlijk moest je meedoen met de laatste Romeinse mode. In elk geval niet een witte toga aantrekken want dat was echt ouderwets.

Nee, je leefde in het begin van het Byzantium (330 t/m 1453 na Christus) en dat betekende kleur in de kleren! Natuurlijk droeg je iets van zijde, die via de zijderoute naar Europa kwam. En dan heb je de kleding van de rijke elite te pakken. Hoe hoger je rang, hoe rijker en bijzonderder je outfit.

Goed, je hebt je aangekleed en komt binnen in de villa. Je voeten lopen over een wonderschoon stenen tapijt, gemaakt van kleine mozaieksteentjes. In latere tijden zouden de patronen als inspiratie dienen voor een quilt.

Vol verbazing kijk je naar al die dieren onder je voeten, naar bloemen, vruchten en vogels.

Je ziet boten, zeewezens, exotische dieren en zelfs een olifant die aan boord wordt getrokken. Dit heb je nog nooit gezien.

En dan zijn er de andere genodigden die je tegenkomt in wonderschone kleding. Mannen in t-vormige tunica’s.

Als de mouwen strak waren, wist je dat je met een welgesteld iemand had te maken of met een man die een hoge rang had bij de militairen.

Als man droeg je over je tunica een grote halfronde mantel, een chlamys, die op de schouder vastgezet werd met een kostbare sierspeld, een fibula.

De vrouwen droegen een tunica tot op de enkels. Later kwam de dalmatica en vogue. Ook t-vormig, maar ruimer en met wijde mouwen. Daarover werd een rijk gedecoreerde shawl oftewel een palla gedragen. Ja, ook in die tijd waren er al strenge moderegels voor de rijken!

Hun kinderen zijn ook verbeeld en dragen dezelfde kleding als volwassenen maar dan in het klein.

Je loopt over het Griekse verhaal van Odysseus en ziet de cycloop met drie ogen die dronken wordt gevoerd.

En opeens sta je oog in oog met de zogenaamde ‘bikinimeisjes’ zoals ze nu worden genoemd. Het is natuurlijk geen bikini die de negen vrouwen op het mozaïek tijdens het sporten dragen; het zijn windsels om het lichaam. Je kunt het zien als sportkleding van die tijd.

Ze doen aan hardlopen, discus werpen, een balspel. Een vrouw draagt armbandjes -of noem je dat beenbandjes- om haar benen. Hun kapsels zijn volgens de laatste mode. De dames laten daarbij een grote variëteit zien.

Voor mannen is het kapsel altijd kort. Glad om het hoofd of met krullen als je die had.

Vrouwen hebben een grote keuze in haardracht: lang, kort, opgestoken of niet, met bloemen of met een haarband.

De winnares krijgt een kroon op haar hoofd. Terwijl ik dit schrijf, moet ik denken aan modeontwerper Romeo Gigli.

Ik heb zijn kleur- en materiaalgevoel altijd erg bewonderd. Zijn herfst/winter collectie uit 1989 zou qua kleur en thematiek geïnspireerd kunnen zijn door de afbeeldingen in de villa.
Het gewone volk liep in eenvoudige kleding van katoen of linnen; dat plebs kom je uiteraard niet tegen in de mozaïeken. Jammer! De elite liet zich graag luxueus afbeelden; zo maakte je indruk op je gasten. Wat dat betreft, is er niet vele veranderd. Ook nu showt de jetset vol overtuiging hun dure kleding en luxe villa’s om indruk te maken.

Overigens moet wel vermeld worden dat veel van die rijke lieden wrede heersers waren die hun macht misbruikten. Slavernij en uitbuiting was ook toen al aan de orde. De onzichtbare achterkant van deze ongelooflijk prachtige mozaïeken.

Maar toch, wat een stenen textielschoonheid is daar in die Siciliaanse villa te beleven.