Nog nooit kreeg ik les van een Professeur Haute Couture Broderie d’Art die haar opleiding kreeg aan de beroemde Ecole Lesage in Parijs. Afgelopen week had ik de mazzel om dat mee te maken.

Zeg je Maison Lesage, dan heb je het over een van de meest bekende borduurateliers. Sinds 1858 maken ze er borduursels voor de grote modehuizen. In het verleden waren dat bijvoorbeeld Worth, Madeleine Vionnet en Cristóbal Balenciaga.

Ook de legendarische Elsa Schiaparelli liet haar extravagante ontwerpen borduren door atelier Lesage. In blog 50 kun je hier meer over lezen en zien.  Ook nu hebben de kennis en ervaring van Lesage nog altijd een grote inbreng in de haute couture collecties van modehuizen als Chanel en Dior. Het archief van Lesage, bestaande uit meer dan 75.000 voorbeelden, wordt regelmatig ter inspiratie gebruikt door studenten en ontwerpers.

François Lesage (31 maart 1929 – 1 december 2011)  begon Ecole Lesage in 1992 met als belangrijkste reden het tegengaan van het verdwijnen van het haute-couture borduurambacht. Tot nu toe hebben meer dan 4000 internationale studenten er dit bijzondere borduurambacht geleerd. Sinds 2002 is de school een onderdeel van modehuis Chanel. Ecole Lesage is vanaf 2022 samen met meer ambachtelijke mode- en textielbedrijven gevestigd in le19M onder de noemer Chanel’s Métiers d’art de la Mode. De volgende keer dat ik in Parijs ben ga ik die vestiging zeker bezoeken.

Die Nederlandse professeur van wie ik borduurles kreeg, is Willie Molendijk, eigenaresse van modevakschool Stitch and Create in Hellevoetsluis. Een fascinatie voor deze vorm van borduren bracht haar naar de school in Parijs. In eerste instantie wilde ze alleen maar een boek kopen.

Na een voorbereidende cursus waarbij ze in 12 uur een vlindertje borduurde, besloot ze om zich in te schrijven voor Level 1.

‘Vasque Fleurie’ is de titel van het werkstuk dat ze tijdens 30 uur les en veel uren huiswerk maakte. Toen ze me het liet zien, maakte dat direct grote indruk op me.

Niet alleen om de kleur maar ook en vooral om alle technieken die ze ervoor gebruikte. Al die  verschillende borduursteken in verschillende materialen, aangevuld met pailletten en kraaltjes!

‘Vasque Fleurie’ is deels met een gewone naald geborduurd maar ook de Lunéville-naald, een naald die er uitziet als een klein haaknaaldje, kwam eraan te pas. Op de site van Lesage kun je over al die technieken in dit werkstuk lezen.

Ongelofelijk prachtig vond ik dat eerste werkstuk, maar wat ik daarna nog te zien kreeg, was helemaal duizelingwekkend!

Na het voltooien van level 1 was Willie Molendijk helemaal gegrepen door de techniek van het kunstborduren en ze besloot de volgende jaren voor de levels 2 tot en met 8 te gaan. In totaal heeft ze er acht jaar over gedaan. Ze begon in juli 2017 en in maart 2025 kreeg ze het certificaat voor level 8. Goedkoop zijn die cursussen niet, maar de kwaliteit is van het hoogste niveau, de docenten zijn fantastisch en je werkt met de mooiste materialen.

Vanaf level 2 corresponderen de levels met borduursels uit de 20ste eeuw.

Zo zie je de jaren 50 terug in zachte tinten met een rozenmotief en de jaren 60 in spetterende kleuren.

Bij elk level ga je verder met technieken die je al hebt geleerd en komen er nieuwe technieken bij.

Zelfs bij level 8, wat je zou kunnen zien als een afsluitend meesterstuk van de serie, leer je nog wat nieuws zoals het werken met leer en tweed.

Na het bekijken van al die borduurschoonheid werd het tijd om zelf aan de slag te gaan. De stof was al opgespannen in een rechthoekig, professioneel borduurraam en het materialenpakket in groene tinten lag klaar. In blog 122 kun je lezen dat ik al eerder met de Lunéville-naald had gewerkt; helemaal een novice was ik dus niet.

Er is een groot verschil met gewoon borduren met een naald. Bij broderie d’art borduur je met de Lunéville-naald de kralen en pailletten aan de onderkant (achterkant) van de stof om snelheid, precisie en een strak resultaat te behalen. De stof was in dit geval zijden organza omdat die sterk is.

Dat vraagt veel oefening; je moet vooral rustig blijven om in een ritme van steken te komen. Niet simpel!

Maar oefening baart kunst en de eerste lijn met ‘tubes’ (langwerpige kraaltjes) kreeg ik er bijna helemaal goed op.

Ook de lijn met piepkleine kraaltjes ging goed, al was het met horten en stoten. Ik heb ook zulke grote handen en vingers!

Soms bleek een steek niet goed te zitten of zaten er drie kraaltjes op een verkeerde manier vast. Ook dan was het advies: rustig blijven, uithalen en opnieuw beginnen.

Na de lunch kwam het moeilijkste deel: het werken met pailletten. Glanzende, iriserende, kleine, dunne, metalen schijfjes, die een voor een vast gezet moeten worden.

Voor je het weet, heb je er twee of drie vastgezet.

Iets makkelijker waren de cuvettes, kleine wat bolle pailletten die mooi in elkaar vallen als je ze achter elkaar vastzet.

Vervolgens werden er nog wat losse steentjes en pailletten met een speciale dunne kralennaald op het werkstuk genaaid.

Af en toe was het natuurlijk even diep ademhalen, maar ik moet zeggen dat ik de hele dag met veel plezier hebt gewerkt. En ondertussen, dankzij de uitleg en stimulans van Willie leerde ik veel.

Hoe leuk is het om na een intensieve dag met een echt werkstuk naar huis te gaan!

Willie zette aan het eind van de dag medecursiste Katja Zotova en mij op de foto. Aan onze gezichten kun je zien dat we trots zijn op ons resultaat.

Voor mij smaakt deze vorm van borduren naar meer. Ik heb besloten dat ik een professioneel borduurraam ga aanschaffen en verder wil experimenteren met de mogelijkheden van de Lunéville-naald. Wel moet ik nog leren om de lap zijde met keperband vast te zetten in het raam, maar dat gaat vast lukken dankzij een filmpje op Youtube. Een cursus bij Lesage is ver boven mijn budget maar ik ben iemand die in zijn werkkamer graag zelf het experiment aangaat. Wie weet volg ik nog wel eens ergens een workshop.

En vandaag kwam met de post dat grandioze boek over de geschiedenis van het bedrijf vol sublieme, inspirerende foto’s.