Let op! Dit is een blog met veel foto’s!

Ken je het gevoel dat je ergens binnenkomt en totaal verbijsterd bent door wat je ziet? Dat had ik toen ik het Marokkaanse paviljoen binnenkwam in het Arsenale. Kunstenaar en architect Amina Agueznay (Casablanca, 1963) en curator Meriem Berrada (Fez, 1986) hebben daar onder de naam Asǝṭṭa een 300 vierkante meter architecturale textielinstallatie geplaatst.

Het is de eerste keer dat Marokko zich presenteert met een eigen paviljoen op de Biënnale in Venetië. En dan meteen met een overdonderend prachtige expositie!

Asǝṭṭa is de betkenis die de Amazigh (ook wel Berbers genoemd) aan het weefgetouw en het ritueel van weven hebben gegeven. De term gaat verder dan alleen het ambachtelijke aspect.

Het is een vrouwelijk scheppings- en herinneringsritueel waarin elke draad in het weefsel verband heeft met bewustwording van het eigen culturele erfgoed en bestemming.

Aseṭṭa gaat over leven, geboorte en tijd.

Amina Agueznay weeft al meer dan twintig jaar; daarnaast doet ze onderzoek naar weeftechnieken die in Marokko te vinden zijn. Voor de installatie in Venetië heeft ze samengewerkt met 82 weefsters en 8 wevers uit 8 verschillende regio’s van Marokko en uit de regio Veneto in Italië.

Met wol en raffia, hier en daar met pailletten en kleine kralen, zijn wonderschone weefsels gemaakt vanuit de Marokkaanse weeftraditie; ook de ruimte in Arsenale werkte inspirerend. Naast het weven is er ook geknoopt en gehaakt.

In de ruimte staat een imposant bed met een geweven sprei waarop bezoekers mogen zitten of liggen.

Daarachter hangt voor een raam een halftransparant weefsel met geometrische motieven.

Langs de wanden panelen in de eeuwenoude coiling techniek. Ieder rondje, vierkantje, ovaaltje, driehoekje is weer verschillend.

Al die individuele stukjes komen samen in banen. Je ogen krijgen een groot kijkavontuur voorgeschoteld.

Het binnenvallend licht geeft met de schaduw van de raamsponningen aan het doek een extra subtiliteit.

Al die handen die meters wol door hun vingers hebben laten gaan! Al die handen die de wol in de verfbaden doopten! Al die handen die de weefgetouwen hebben bediend!

Alles wat je ziet, is met mensenhanden gemaakt. Dat maakt het kunstwerk zo speciaal, zo anders dan een werk met stof die machinaal geweven is.

Als je door de ruimte loopt, voel je de geschiedenis van het land en de mensen die het werk gemaakt hebben. Je wordt opgenomen in hun werkende levens. Ze nemen je mee naar een onbekende wereld van textiel. Schoonheid omhult je, laat je vertragen, je gaat nog beter kijken om echt te zien wat er is en waar je bent. Dat is een intense ervaring, zeker in een wereld waarin alles snel gaat en we amper de rust nemen om beelden binnen te laten komen.

In deze tijd staan traditionele ambachten onder druk; het is de vraag of er over honderd jaar nog wevers in Marokko zijn die het ambacht zo goed beheersen als zij die aan dit project hebben meegewerkt. Ik hoop van wel natuurlijk. Misschien komt er door de zichtbaarheid van het werk op de Biënnale ook in Marokko meer waardering voor het ambacht van wevers.

Asǝṭṭa is een ode aan de onbekende Marokkaanse textieltalenten die werken vanuit kennis die al eeuwen van generatie op generatie is overgedragen.

Alle namen van de wevers die hebben meegewerkt aan deze expositie staan gedrukt op een banner. Dat vind ik meer dan terecht. Niet alleen de kunstenaars, ook de vaklieden die hun kunstwerken mogelijk maken, verdienen respect en bewondering. Deze kunst kan niet zonder ambacht. Ambacht maakt deze kunst mogelijk.

Voor mij als textielliefhebber is dit een van mijn favoriete paviljoens van de Biënnale van dit jaar.