Op die weergaloze kunstbeurs PAN Amsterdam(1 tot en met 8 november 2026) in de RAI in Amsterdam geef ik rondleidingen en ik word er enorm enthousiast van. De letters PAN staat voor Pictura Antiquairs Nationaal. In 1987 richtten zes Nederlandse kunst- en antiekhandelaren PAN Amsterdam op. Hun idee was helder: een nationale kunstbeurs die verschillende disciplines onder één dak samenbracht, in een moderne omgeving en met een hoge kwaliteitsstandaard.

Dit jaar is Mode en het ambacht het grote thema op de beurs. Het campagnebeeld is gemaakt door Tess van Zalinge, de ambassadrice van de beurs. Een korset waar twee overhemden uitkomen, ziet er uit als een kunstobject. Mode en kunst hebben veel met elkaar te maken. Tess van Zalinge beschouwt haar werk ook als kunst.

Heel bijzonder dat ze haar atelier verplaatst heeft naar de beurs (stand 55). Voor de eerste keer is er een artist in residence waar dagelijks gewerkt wordt door haar en haar team.

Overigens is vanaf 12 december 2026 de tentoonstelling ‘Keurslijf’ in het Centraal Museum te zien vanwege het 10-jarig bestaan van het label van TvZ.

Mode en textiel, ik voel me als een vis in het water als ik er rondloop. Bijna overal waar je kijkt, is mode of textiel te zien. Op de vloer ligt tapijt met kriskras strepen die je als stiksels kunt interpreteren.

De geweldig grote gorilla van denim verwelkomt alle bezoekers. Darwin, Sinke en Van Tongeren maakten samen met G-Star deze gigant die hierna weer na het ArtZoo museum gaat.

In het atelier van Jeanne Paquin, een schilderij van Isaac Israels, werken de naaisters aan dure jurken voor de klanten (stand 104. Kunsthandel P. de Boer).

Een vrouw zit achter een ouderwetse Singer naaimachine, wat ze maakt is niet te zien. Isaac Israels schilderde haar ook en dat is te zien bij stand 44, Kunsthandel A.H. Bies.

Textiel als materiaal voor ‘schilderijen van restanten repen Vlisco stof’ van Simone Post bij Rademakers Gallery, stand 3.

De kleine beeldschone bewerkte jasjes van Meta Struyken bij Galerie Weisbard, stand 100.

Een schitterend, modern uitziend, gebreid kralentasje uit de periode van de Wiener Werkstätte ligt op een koper te wachten bij Antes Art 1900, stand 87.

Jackie Mulder, fotografe drukt haar foto’s af op stof en borduur er daarna overheen. Ik volg haar al jaren en vindt haar ontwikkeling mooi om te zien. Galerie Janknegt laat ze zien op de buitenwand van stand 21.

Paardenhaar is het materiaal waar Marian Bijlenga mee werkt. Het wordt met spelden op de muur vast gezet en door de afstand tot de muur geeft het een prachtige schaduw. Eigenlijk heb je twee werken voor de prijs van een. Te zien bij Franzis Engels Gallery, stand 89.

De subliem geborduurde hoofden van Preta Wolzak kijken je met grote ogen aan. Wie ben je en waar woon, denk ik erbij. Ze hangen bij de NL=US Art Gallery, stand 45.

De vrolijke zomershawltjes van Cindy Rizza hangen te drogen aan de waslijn bij Galerie Mokum, stand 48.

Op een weefsel staat een vrouw midden in een bos van alleen maar boomstammen. Als je ernaar kijkt van dichtbij zie je dat Jenny Ymker haar jas geborduurd is. Te zien bij Jan van Hoof Galerie, stand 14.

In de Stichtng MBO PAN educatie stand 116 vertellen mbo mode- en edelsmitstudenten de achtergrond van hun ontwerpen en presenteren ze zich aan de bezoekers. Als oud mbo docent vind ik dit een belangrijk initiatief,

Ontroerend nieuw werk over zijn moeder van Berend Strik bij Galerie Fontana, stand 6

En dan zijn er hoogtepunten zonder of met een Hoofdletter. Of misschien wel zo: HOOGTEPUNT.

In de stand van de New Yorkse kunsthandel Galerie Fontana (stand 42) hangt het schilderij ‘De weesmeisjes van het Burgerweeshuis’ geschilderd door Thérèse Schwartze . Na 137 jaar zijn ze weer terug in Amsterdam.

Op het grote doek hoor je bijna de meisjes uit het Amsterdamse Burgerweeshuis zingen. Eentje speelt op het harmonium. Om beter bij de toetsen te kunnen, zit ze op een stapeltje boeken, vast partituren. Aan de kleuren van hun jurken zie je dat ze weesmeisjes zijn. Ook hun uniforme kleding heeft met mode te maken. Ik vond het overweldigend toen ik het schilderij voor de eerste keer zag. Wat zou er van hen geworden zijn? En wat zouden ze zingen? Rechts bovenaan staat: Psalm 146 vers 9. ‘De HEERE bewaart de vreemdelingen; Hij houdt de wees en de weduwe staande; maar de weg van de goddelozen maakt Hij krom.’ In de Nieuwe Bijbelvertaling staat er: ‘De HEER beschermt de vreemdelingen, wezen en weduwen steunt hij, maar wie kwaad doen, richt hij te gronde.’ Een tekst die in deze tijd ook hout snijdt. Het goede nieuws is dat het schilderij permanent in Nederland zal blijven en aan de collectie van het Amsterdam Museum wordt toegevoegd.

Over 17de-eeuwse kostuumgeschiedenis gesproken. De Argento Gallery (stand 50) laat die tijd in een sfeervolle stand herleven.

Op het portret van een in zwart-wit geklede man, geschilderd door Gerard ter Borch,  zie je boven zijn witte kousen met zwarte strik een rood geschilderd vlak. Is het een stukje van een rode broek?

Zijn het zijn kousen of is het wat anders? Frivool voor zo’n zwart geklede man! Een heerlijk detail dat in het oog springt. En dan die rode hakken en zolen onder zijn elegant gestrikte schoenen, hoe hip zeggen we nu!

En dan, in de achterste ruimte van de stand, sta je oog in oog met een mysterieus echtpaar uit 1622, geschilderd door een onbekende schilder. Ze dragen allebei extreem luxe kleding. De vrouw houdt in haar hand een paar schitterend geborduurde huwelijkshandschoenen. Adembenemend om naar te kijken.

Maar nog bijzonderder is dat het kostuum van de man op het schilderij perfect is nagemaakt is door de Italiaan Fabio Lo Piparo. Hij is kostuumontwerper  die zich vooral richt op historische kostuums.

Nederlandse streekdracht is te vinden in de grappige bouwplaten van Piet Design. Als kind vond ik bouwplaten al fantastisch dus ik moest ze direct in elkaar zetten. Te koop in stand 117.

Naast dit alles is er nog veel meer te zien. Bijvoorbeeld dit wonderschone bord met een waarheid uit de 19de eeuw die nog steeds geldig is, zeker in een tijd waarin feiten geen feiten meer zijn en praatjes en leugens voor waarheid worden verkocht. Te zien en te koop bij Angevaren Antiquairs, stand 9. De PAN is tot en met zondag te bezoeken.

Straks weer drie rondleidingen waar ik me op verheug.

De foto boven aan dit artikel is gemaakt in de stand van Hotei Japanese Prints. Ik werd geraakt door de strengen garen die naast het model hangt. Garen, textiel en mode hebben alles met elkaar te maken.